W skrócie:
Ścieranie zębów to nie tylko efekt upływu czasu – coraz częściej jest wynikiem stresu, niewłaściwych nawyków lub diety. Z pozoru niegroźne „starcie szkliwa” może prowadzić do bólu, nadwrażliwości, a nawet skrócenia koron zębowych. Poznaj najczęstsze przyczyny ścierania zębów i sprawdź, jak nowoczesna stomatologia skutecznie temu zapobiega.
Czym jest ścieranie zębów i dlaczego to poważny problem
Ścieranie zębów (erozja, abrazja, attricja) to proces stopniowej utraty szkliwa i zębiny, który może postępować przez wiele lat bez widocznych objawów. Na początku zauważalne są jedynie delikatne spłaszczenia krawędzi siekaczy lub zmatowienie szkliwa, ale z czasem pojawia się nadwrażliwość, pęknięcia i utrata estetyki uśmiechu.
Warto pamiętać, że szkliwo – najtwardsza tkanka w ludzkim organizmie – nie regeneruje się samodzielnie. Dlatego szybka reakcja i odpowiednie leczenie mają kluczowe znaczenie.
Najczęstsze przyczyny ścierania zębów
Ścieranie zębów może mieć różne przyczyny. Często jest to efekt połączenia kilku czynników – zarówno mechanicznych, jak i chemicznych.
1. Zgrzytanie zębami (bruksizm)
Jedna z głównych przyczyn nadmiernego ścierania szkliwa. Stres, napięcie emocjonalne i nieprawidłowy zgryz prowadzą do mimowolnego zaciskania zębów, szczególnie w nocy. W wyniku tego szkliwo ściera się, a powierzchnie żujące stają się płaskie i matowe.
2. Kwaśna dieta
Częste spożywanie napojów gazowanych, soków cytrusowych czy octowych dressingów obniża pH w jamie ustnej, prowadząc do erozji szkliwa. Kiedy szkliwo jest zmiękczone, nawet delikatne szczotkowanie może przyspieszyć jego ścieranie.
3. Nieprawidłowa technika szczotkowania
Zbyt mocny nacisk szczoteczki, szczególnie twardej, może prowadzić do tzw. abrazji – mechanicznego uszkodzenia powierzchni szkliwa. Z czasem powoduje to powstawanie charakterystycznych ubytków w okolicy szyjek zębowych.
4. Wady zgryzu i niewłaściwe kontakty zębowe
Jeśli zęby nie stykają się prawidłowo, siły żucia rozkładają się nierównomiernie. W efekcie jedne zęby są bardziej przeciążone, co prowadzi do ich szybszego ścierania.
5. Refluks żołądkowo-przełykowy
Kwasy żołądkowe cofające się do jamy ustnej powodują silne rozpuszczanie szkliwa. Osoby z refluksem często mają starte wewnętrzne powierzchnie zębów trzonowych i siekaczy.
Jak rozpoznać ścieranie zębów?
Ścieranie zębów nie zawsze boli, dlatego często jest bagatelizowane.
Do najczęstszych objawów należą:
- wygładzone lub spłaszczone powierzchnie zębów,
- nadwrażliwość na ciepło, zimno i dotyk,
- pęknięcia szkliwa,
- uczucie „niższych” zębów,
- bóle głowy i żuchwy po przebudzeniu.
Wczesne rozpoznanie jest kluczowe – im szybciej wdrożone zostanie leczenie, tym łatwiej zatrzymać proces ścierania.
Opinia ekspertki serwisu Denthelp
O zdanie na temat przyczyn ścierania zębów zapytaliśmy Macieja Tobolko, eksperta serwisu Denthelp, który jest nie tylko sklepem internetowym z produktami do higieny jamy ustnej, ale również źródłem wiedzy na temat profilaktyki chorób zębów i dziąseł. – Ścieranie zębów to dziś jeden z najczęstszych problemów stomatologicznych wśród dorosłych. Wielu pacjentów nie zdaje sobie sprawy, że winowajcą często jest stres, który prowadzi do nieświadomego zgrzytania zębami. Leczenie nie polega jedynie na odbudowie szkliwa – trzeba znaleźć przyczynę, np. wykonać szynę relaksacyjną, skorygować zgryz czy zmienić nawyki żywieniowe. Właściwa diagnoza i profilaktyka to klucz do zatrzymania procesu ścierania.
Leczenie ścierania zębów – jak wygląda krok po kroku
Nowoczesna stomatologia oferuje skuteczne sposoby zatrzymania ścierania i odbudowy utraconego szkliwa.
1. Diagnostyka i analiza zgryzu
Dentysta ocenia, które zęby są najbardziej starte, oraz analizuje przyczynę problemu. W razie potrzeby zleca wykonanie nakładki ochronnej (szyny relaksacyjnej) lub konsultację ortodontyczną.
2. Odbudowa utraconego szkliwa
W zależności od stopnia starcia stosuje się:
- kompozytowe odbudowy estetyczne,
- licówki porcelanowe,
- korony pełnoceramiczne – gdy ząb jest bardzo zniszczony.
Odbudowa przywraca kształt, wysokość i estetykę zębów, a jednocześnie chroni je przed dalszym ścieraniem.
3. Leczenie przyczynowe
Jeśli przyczyną jest bruksizm – konieczna jest szyna ochronna. Przy refluksie – konsultacja gastrologiczna. W przypadku kwasowej diety – zmiana nawyków żywieniowych i stosowanie preparatów remineralizujących szkliwo.
4. Profilaktyka
Aby zapobiec nawrotom, warto:
- używać szczoteczki sonicznej z miękkim włosiem,
- stosować pasty o niskim RDA (poniżej 70),
- unikać szczotkowania bezpośrednio po kwaśnych posiłkach,
- ograniczyć stres i napięcie mięśni żuchwy.
Czy starte zęby można odbudować?
Tak – współczesna stomatologia pozwala na całkowite przywrócenie kształtu i funkcji zębów, które uległy starciu. Nowoczesne materiały kompozytowe i porcelanowe doskonale imitują naturalne szkliwo, dzięki czemu odbudowa jest trwała i estetyczna. Kluczowe jest jednak zatrzymanie przyczyny ścierania – bez tego problem może powrócić.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego zęby się ścierają?
Zęby ścierają się głównie z powodu zgrzytania, kwaśnej diety i nieprawidłowego zgryzu. Rzadziej przyczyną jest zbyt mocne szczotkowanie lub refluks żołądkowy.
Czy ścieranie zębów boli?
Na początku nie, ale z czasem może powodować silną nadwrażliwość. Ból pojawia się, gdy odsłonięta zostaje zębina.
Jak zatrzymać ścieranie zębów?
Trzeba znaleźć i wyeliminować przyczynę – np. wykonać szynę ochronną, zmienić dietę lub technikę szczotkowania. Dodatkowo pomocne są pasty wzmacniające szkliwo i regularne kontrole u dentysty.
Czy starte zęby można wybielić?
Nie, wybielanie nie naprawi szkliwa i może pogorszyć stan startego zęba. Najpierw należy odbudować zęby, a dopiero potem rozważyć zabieg estetyczny.
Czy ścieranie zębów można cofnąć?
Nie, utraconego szkliwa nie da się zregenerować naturalnie. Można jednak odbudować jego strukturę przy pomocy nowoczesnych materiałów kompozytowych lub porcelanowych.
Czy bruksizm to to samo co ścieranie zębów?
Nie, bruksizm to przyczyna ścierania – polega na nieświadomym zaciskaniu i zgrzytaniu zębami. Ścieranie zębów to jego efekt uboczny.
Jaką szczoteczkę wybrać przy ścieraniu zębów?
Najlepiej miękką szczoteczkę soniczną, która delikatnie, ale skutecznie usuwa płytkę bakteryjną. Modele z czujnikiem nacisku pomagają uniknąć nadmiernego tarcia szkliwa.
