W skrócie:
Regularne, intensywne żucie gumy może prowadzić do przeciążeń stawu skroniowożuchwowego (SSŻ), nadwyrężenia mięśni żucia, zaburzeń zgryzu, a także wpływać negatywnie na kondycję zębów i dziąseł. Choć guma bywa postrzegana jako prosty sposób na odświeżenie oddechu lub redukcję stresu, jej częste użycie może przynieść więcej szkody niż korzyści.
Dlaczego i kiedy zaczynamy żuć gumę?
Żucie gumy spełnia wiele ról w codziennym życiu:
- odświeżenie oddechu po posiłku lub w sytuacjach stresowych,
- zastąpienie nawyku podjadania lub palenia,
- stymulacja wydzielania śliny („żuję, więc mniej przejadam”),
- możliwość rozładowania napięcia mięśniowego w żuchwie lub twarzy (często podświadomie).
Wszystko wydaje się niewinne – jednak gdy gumę się żuje często i długo, może pojawić się efekt odwrotny i zacząć dominować parafunkcyjny charakter tego nawyku.
Jak nadmierne żucie gumy wpływa na organizm i jamę ustną?
- Mięśnie żucia i staw skroniowożuchwowy
Żucie to aktywność mięśni żucia (m.masseter, m.temporalis) oraz stawu SSŻ. Badania wykazały, że nadmierne żucie prowadzi do zmęczenia mięśni, bólu oraz przeciążenia SSŻ. Jeden z eksperymentów wykazał, że uczestnicy żujący gumę przez dłuższy czas mieli objawy podobne do pacjentów z zaburzeniami SSŻ – ból, zmęczenie mięśniowe.
W konsekwencji może dojść do: kliknięć w stawie, ograniczonego otwierania ust, bólu promieniującego do skroni lub szyi.
- Wpływ na zgryz i ustawienie zębów
Długotrwałe, jednostronne lub nierównomierne żucie może prowadzić do nadmiernego obciążenia konkretnych zębów, co skutkuje starciem szkliwa, utratą wysokości zwarcia czy asymetrią pracy żuchwy. W skrajnych przypadkach prowadzi to do zmiany układu zwarciowego i zaburzeń w stawie SSŻ.
- Szkliwo, zęby i dziąsła
Chociaż żucie gumy bezcukrowej może mieć pewne korzyści (jak zwiększona ślina), to gdy guma zawiera cukier lub gdy żucie jest bardzo częste – zwiększa się ryzyko demineralizacji szkliwa, płytki nazębnej i próchnicy. Ponadto ciągłe obciążenie żucia może powodować mikrouszkodzenia szkliwa, nadwrażliwość, a także podrażnienie dziąseł w okolicy żucia.
- Efekty ogólnoustrojowe
Żucie intensywnie może podnosić aktywność mięśniową i ciśnienie w żuchwie, co może przekładać się na ból głowy, szyi, barku i dyskomfort w obrębie czaszki. Żucie gumy wiąże się także z większym wydzielaniem śliny i może powodować nagły wzrost ciśnienia wewnątrzustnego, co wrażliwszym osobom może sprawiać dyskomfort.
Pomijane zagrożenia: kiedy żucie gumy staje się problemem?
Kiedy guma staje się nie tylko zwykłym odświeżeniem oddechu, ale nawykiem lub „ćwiczeniem” dla żuchwy? Alarmujące sygnały to:
- żucie gumy praktycznie przez cały dzień, zamiast krótkiego momentu;
- występowanie bólu w żuchwie, skroni, szyi lub głowie;
- kliknięcia, szumy, ograniczenie otwierania ust;
- starcie zębów, wrażliwość na nagryzanie czy problem z pracą stawu SSŻ;
- użytkowanie gum bardzo twardych lub długotrwałych przez wiele godzin.
W takich przypadkach warto ograniczyć ten nawyk i rozważyć konsultację ze specjalistą.
Jak dbać o jamę ustną, gdy żujesz gumę – lub chcesz ograniczyć ten nawyk?
- Właściwa higiena jamy ustnej
- Stosuj szczoteczkę soniczną – np. jeden z modeli Smilesonic – Smilesonic GO, Smilesonic EX lub Smilesonic UP. Urządzenia tego typu są zaprojektowane do skutecznego oczyszczania zębów i dziąseł, co pomaga przeciwdziałać efektom przeciążenia żucia.
- Zmniejsz nacisk szczotkowania – przy żuciu może dochodzić do przeciążenia szczoteczki; modele z czujnikiem nacisku automatycznie sygnalizują nadmierne dociskanie.
- Używaj irygatora lub szczoteczek międzyzębowych – żucie gumy może sprzyjać zaleganiu resztek pokarmu i płytki w bocznych partiach łuku zębowego; irygacja pomaga je usunąć.
- Nitka dentystyczna – codziennie stosowana nić dentystyczna dociera tam, gdzie nie dotrze szczoteczka do zębów, wspomagając usuwanie płytki i bakterii.
- Redukcja żucia gumy i alternatywy
- Ogranicz czas żucia gumy – np. tylko po posiłku przez 510 minut, zamiast „ciągłego” żucia.
- Wybieraj gumę bez cukru – minimalizujesz ryzyko próchnicy wynikające ze słodzenia.
- Zamiast gumy, zastosuj krótką serię ćwiczeń mięśni żuchwy: świadome żucie przez krótką chwilę, następnie przerwa.
- Przy podejrzeniu przeciążeń SSŻ: prosty masaż mięśni żucia, ciepły kompres, unikanie twardych pokarmów i konsultacja z fizjoterapeutą lub stomatologiem.
£72.00Wybierz opcje Ten produkt ma wiele wariantów. Opcje można wybrać na stronie produktu
£58.00Wybierz opcje Ten produkt ma wiele wariantów. Opcje można wybrać na stronie produktu
£42.00Wybierz opcje Ten produkt ma wiele wariantów. Opcje można wybrać na stronie produktu
£91.00Wybierz opcje Ten produkt ma wiele wariantów. Opcje można wybrać na stronie produktu
Źródło naukowe
Badanie: Al Sayegh S. i in., „Experimental pain and fatigue induced by excessive gum chewing”, BMC Oral Health, 2020. BioMed Central
